Afbeelding

Raad biedt geen excuses aanOfficieel, waardig afscheid van Maarten Houben

Verslaglegging

Afgelopen donderdagmiddag werd in een zaal vol genodigden officieel afscheid genomen van burgemeester Maarten Houben. Aanwezig waren zijn ouders, zijn dochters, de Commissaris van de Koning, collegegenoten en ambtenaren, collega-burgemeesters uit de regio, vrienden, kortom allen die Maarten een warm hart toedroegen. Ook de leden van de gemeenteraad waren er.In diverse speeches klonk veel waardering door voor de wijze waarop Maarten Houben de afgelopen twaalf jaar aan ‘zijn’ Nuenen leiding heeft gegeven.

Verslag: Gemma Eerdmans en Frans Lammerts
Foto’s: Frans Lammerts

Indrukwekkend was de doodse stilte in de raadszaal-in-afwachting, gevolgd door het daverende applaus dat opklonk toen Maarten Houben, geflankeerd door zijn twee dochters, binnentrad: ernstig en waardig, en hij kon dat in meerdere opzichten met opgeheven hoofd doen. De raadsleden zaten er maar stilletjes bij.

Oren gewassen
De rij van sprekers werd geopend door Commissaris van de Koning Ina Adema. Zij had eerder al alle fractievoorzitters in Den Bosch ontboden om haar ongenoegen uit te spreken over de gang van zaken rond de niet-herbenoeming van hun burgemeester Houben. Ook nu wond ze er geen doekjes om.
‘Het is ongebruikelijk dat ik spreek bij het afscheid van een burgemeester. Dat ik hier sta heeft te maken met mijn waardering voor Maarten. En met de wijze waarop het afscheid afgedwongen werd. Politiek kan hard zijn. Maar behoort in de omgang met mensen zacht te zijn. En natuurlijk is het denkbaar dat na verloop van tijd de burgemeester en de raad op elkaar uitgekeken zijn. Een goed afscheid vraagt ruimte om het aan te kondigen. Tijd voor bezinning en een zoektocht naar een nieuwe uitdaging. Die was er nu niet. Het heeft je geraakt. En ik maak je een groot compliment voor het feit dat je ondanks alles de rug recht hield en de ambtsperiode afmaakte.’Adema deed op het eind een mogelijk voorspellende uitspraak: ‘Ongetwijfeld komt er een mooie nieuwe uitdaging op je pad en gaan er deuren en luiken open die een uitzicht met perspectief bieden.’ 

Namens de raad: Erik Jan Post
Eerder, toen Maarten Houben op 14 december zijn laatste raadsvergadering had voorgezeten, was al opgevallen hoe nietszeggend en wezenloos de woorden waren die Monique Donkers namens de raad tot hem richtte (als ‘hashtags’ dachten wij er #krokodillentranen en #judaskus bij). Wie gedacht had dat het afscheidswoord namens de raad, nu uitgesproken door voorzitter van de grootste fractie (W70) Erik-Jan Post, ditmaal van een beter kaliber zou zijn, kwam bedrogen uit. Het werd een tenenkrommend verhaal, quasi-grappig gericht aan ‘de Weledelgestrenge heer Houben’, een aaneenschakelijking van geestig bedoelde anekdotes en grinnikjes. En dat dus echt namens de hele raad – de tekst was vooraf door meerderen gezien, vertelde Erik-Jan ons. Ook nu werd dat éne cruciale zinnetje schromelijk gemist: ‘Namens de hele raad: sorry, Maarten, voor hoe we jou behandeld hebben.’ Het tekende andermaal het onvermogen (of het gemis aan lef?) van de raad tot kritische zelfreflectie.

Namens het college: wethouder Niels Wouters
Niels prees de rol van Houben in de prettige samenwerking binnen het college, als ‘verbinder op de achtergrond die anderen deed stralen’. Geparafraseerd: ‘Pronken met andermans veren deed jij nooit. Op de voorgrond staan hoefde niet van jou, liever achteraf. Je was er altijd en je stak ons een hart onder de riem als dat nodig was. Waren er ergens conflicten, dan ging je die uitpraten. Maar je deed meer. Kleine, maar belangrijke dingen. Tegen de brandweer: ‘Bel me, zeg het als ik iets kan betekenen.’ Zo was jij, zo ben jij. Je stuurde een warme brief als mensen dat nodig hadden. Je was er ook voor lastige mensen. Je ging in gesprek met mensen die geëmotioneerd waren. Je voelde je verantwoordelijk voor dingen die eigenlijk niet onder jouw verantwoordelijkheid vielen.’

Namens de ambtelijke organisatie: gemeentesecretaris Marike Arents
‘Het was een voorrecht om met je te werken. Werken was voor jou samen doen. Geen lakens uitdelen. Je organiseerde tegenspraak, nam weloverwogen een besluit. Soms besloot je iets anders, liep het dan mis dan nam jij de verantwoording. Je stond nooit voorop. Wij voelden ons altijd gesteund.’

Namens de burgemeesterskring: Frank van der Meijden
Frank van der Meijden, zelf ook scheidend burgemeester van Laarbeek (hij gaat naar Tiel) vertelde dat ook Maartens collega’s overvallen waren door het bericht van zijn vertrek. ‘Wat de commissaris zojuist zei, bij jouw vertrek: dat heeft je geraakt. Nou, ik kan je vertellen, dames en heren, het heeft óns geraakt. (...)In een solistische baan als burgemeester maken fouten je ook kwetsbaar. En dat voelt dan eenzaam. En bovendien worden de fouten toch wat zwaarder aangezet dan de successen. (...) Het is niet niks om plotseling te moeten stoppen. Terwijl mogelijk lichten op groen stonden. En dat maakt niet alleen jou als mens kwetsbaar. Maar maakt het ambt ook kwetsbaar. Het bericht van het stoppen, dat kwam als een schok binnen, binnen de kring. Want wat betekent dat straks voor anderen in een soortgelijke situatie? Welke zekerheden heb je nog in de kring? (...) Hij stak Houben een hart onder de riem. ‘Wij, Maarten, in de kring hebben geen twijfels. Dit moment van afscheid valt zwaar. Dat is logisch. Maar jij komt hier ongetwijfeld sterker uit. De kring blijft je steunen. En de kring blijft in je geloven.’

Maartens dochters, Emma en Floor Houben
‘Beste burgemeester, geachte voorzitter, lieve pappa’, begon het tweetal. ‘Twaalf jaar geleden hoorden we [ze woonden in Eindhoven] plotseling dat je burgemeester van Nuenen ging worden – niet wetend hoever het fietsen zou zijn en of er wel stromend water uit de kraan zou komen! (...) We hebben achter de schermen, in de frontlinie en hoog in de bomen met veel wind, alles samen meegemaakt en zoals we dat van jou hebben geleerd: opgelost met humor. Je hebt het fantastisch volbracht tot op deze bittere eindstreep en wij kunnen alleen maar veel respect hebben voor jouw oneindige discipline en grote passie voor het werk dat je doet.’ Zo hoorden we het ook eens ‘van binnenuit’!

Afscheidsspeech Maarten Houben
‘Ik zat 21 september rond de klok van half acht rustig de raadsvergadering voor te bereiden, toen ik plots de boodschap kreeg dat er geen meerderheid was voor een herbenoeming. Mijn klomp brak.‘[Over de mythe van dwèrsheid van Nuenen:) ‘Ik wens u allen dat die mythe weer de norm wordt. Het gemeentebestuur is er voor haar inwoners, met een duidelijke visie en een daadkrachtige koers, voor rust reinheid en regelmaat. Pak die draad weer op. Nuenen verdient dat.’

‘Is burgemeester-zijn een eenzaam ambt? Zeker niet in Nuenen. Dank aan wie er altijd voor mij waren.’ (...) [Hij noemde zijn naaste medewerkers.]

‘Ik ben ongelooflijk trots op de ontwikkeling van ons dorp. Enige tijd geleden nog moest deze gemeente volgens provinciale adviesrapporten per direct worden opgeheven. En hoe anders is het nu. We zijn een gezonde, regionaal gewaardeerde gemeente, die in de regio een stevige positie heeft verworven. En daarop mogen, nee moeten we trots zijn. Om onze koppositie te behouden, heb ik een dringend verzoek aan de inwoners: laat de gemeente doen waar zij goed in is, namelijk het bouwen en onderhouden van een prachtig dorp, waar u graag wil wonen. Ik wil u vragen, de gemeente niet verder te belasten met onderlinge vetes. Dat kost belachelijk veel tijd. Tijd die wij veel beter kunnen gebruiken. Ga met elkaar in gesprek als u het met elkaar oneens bent. En vindt u elkaar niet aardig, laat elkaar dan met rust. De gemeente is er voor u. En in alle andere gevallen: zet een pot koffie en bak een appeltaart.Ik zei het in mijn nieuwjaarsspeech: 8000 van de 24000 Nuenenaren voelen zich soms eenzaam. Als nu die 16.000 niet-eenzame Nuenenaren in koppeltjes van twee zo af en toe eens die 8000 wél eenzamen verrassen met een bezoekje, koffie en appeltaart, dan blijven we Nuenen. Dan blijven we een fatsoenlijk dorp.’(...)’Tot slot, vrienden van Nuenen. 12 jaar geleden zei ik vanaf deze plek: ik ben er voor u. Vandaag zeg ik: ik wás er voor u. Het was een eer om er voor u te mogen zijn. Blijf gezond, zorg goed voor elkaar, dank jullie wel.’
Het applaus dat volgde, hield maar niet op.

Opvallend was dat Maarten Houben wel de (oud)raadsvoorzitters dankte, maar met geen woord sprak over de raad als zodanig. En, tekenend voor de verkilde verhoudingen, waren ook de letterlijke woorden ter afsluiting van de middag van voorzitter Monique Donkers:’Met dank voor de mooie woorden van meneer Houben wil ik toch nog een eh... cadeau aanbieden namens de gemeenteraad. Dus... ga ik dat even doen.’...

Maar gelukkig was er ‘s avonds het warme bad van de tallozen die afscheid kwamen nemen van iemand die wél hun burgemeester was.

Wie de speeches integraal wil beluisteren: zie en hoor https://nuenen.raadsinformatie.nl/vergadering/1178733 

Voor meer foto’s, zie onze Facebookpagina.

Afbeelding
Afbeelding
Afbeelding
Afbeelding
Afbeelding
Afbeelding