Afbeelding

In de put…

Religie

Op verzoek van parochie Nuenen plaatsen wij maandelijks een bijdrage van telkens een andere auteur, waarin een maatschappelijk thema vanuit kerkelijke optiek aan de orde gesteld wordt. Men kan dan denken aan onderwerpen als de opvang van vluchtelingen, armoede, toenemende polarisatie (ook binnen onze Nuenense gemeenschap). Hierbij de dertiende bijdrage. 

In de put…

We maken het allemaal een keer mee: dat je in de put zit. Het is een bekende menselijke ervaring. In het Bijbelboek van het Oude Testament staat zo’n gebeurtenis, een verhaal van alle tijden…

Het gaat over Jozef, de jongste- en lievelingszoon van aartsvader Jakob. Jozef wordt uit pure jaloezie door zijn broers in een put gegooid en daarna als slaaf verkocht. Maar Jozef komt goed terecht: hij wordt onderkoning in Egypte en behoedt door slim beleid dat land voor hongersnood. Zijn broers komen in de magere jaren noodgedwongen bij hem bedelen om voedsel. Zij herkennen Jozef pas na een aantal bezoeken en in plaats van wraak wordt vrede gesloten. 

Wat zegt zo’n verhaal? 
Het verhaal gaat over een conflict in een familie, tussen broers. Op grotere schaal kan het gaan om een conflict tussen volken. Voorbeelden te over op de dag van vandaag. Oekraïne versus Rusland, Hamas versus Israël, Hutu’s en Tutsi’s in Rwanda, ja waar ter wereld niet!
Conflicten beginnen meestal klein. Partijen raken in debat, gesteund door wisselende groepen voor- en tegenstanders. In plaats van toenadering treedt er verwijdering op. Een normale relatie is niet meer mogelijk: men gooit elkaar als het ware in de put. Van kwaad komt erger: men wil elkaar een kopje kleiner maken. Oorlog, met als resultaat alleen maar verliezers. Hongersnood brengt in het verhaal van Josef de broers weer bij elkaar. Kan dat ook in onze wereld? Voedsel en grondstoffen zijn in onze dagen belangrijke wapens in de strijd. Het zegt veel over hoe mensen met elkaar omgaan: niet als van mens tot mens, maar als concurrent en vijand van elkaar.

Hoe lossen we dergelijke conflicten op?
Hoe complexer een conflict, hoe moeilijker de oplossing en hoe machtelozer wij ons voelen.
We dreigen partij te worden. Maar - zo vraag ik me af - moeten we wel partij kiezen? Het is beter open te staan voor de verschillende standpunten en door maatschappelijk druk partijen te dwingen tot hernieuwd overleg. Kortom: niet in de put raken maar met anderen maximale druk uitoefenen. Misschien vindt niet iedereen het een passend voorbeeld: Extinction Rebellion, dat op onoorbare wijze protesteert tegen te trage klimaataanpak. Door Nederlandse generaals b.d. werd in dit verband het elfde gebod ter sprake gebracht. Dat zegt dat wij als mensen moeten ageren, wanneer er sprake is van onrecht of grote nood. Denk bij het laatste bijvoorbeeld aan een drenkeling waarbij velen aan de kant staan maar niets doen. Zo hebben we ook de plicht om op te treden als er groot onrecht gebeurt. Dat vergt soms enorme moed. Denk aan de angst van velen om te ageren tegen de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog of aan protestacties in Rusland, China, etc. Desondanks: niet in de put wegduiken, maar opkomen voor onrecht, waar ook ter wereld. Dat is onze christelijke, menselijke plicht.

Overweging bij de dienst met en door Jocanto van 25 februari

Hans Vossenaar, pastor Parochie Heilig Kruis