Afbeelding

Column Oh heerlijke zwijgzaamheid

Column

Wat zou ik dat graag kunnen: een ode brengen aan mijn vader. Een paar woorden waarin alles werd gevat en gezegd. Dat kan niet, ík kan dat niet. Niet dat hij daar te groot voor was, hij was een bescheiden man. Verlegen ook, en hij stotterde. Hij sprak niet veel. Hij deed vooral. Hij keek, voelde aan en deed. 

Nu, in het jaar waarin ik al een jaar ouder ben dan hij is geworden, realiseer ik me hoe weinig van hem is overgebleven. Geen gesproken taalfragmenten, niets op papier geschreven dan hier en daar ergens een handtekening onder, een paar foto’s, een paar dingen die hij heeft gemaakt. Zijn scheerkwast en mesjeshouder heb ik nog. Wat vooral niet van hem is overgebleven, is wat niet over heeft kúnnen blijven, eenvoudig omdat hij er nooit over heeft verteld. Ieder zijn mogelijkheden en beperkingen - geen probleem. Hij was zwijgzaam in alles: over zijn eigen leven, zijn ouders, over zijn momenten van geluk, ergernis en verdriet, over zijn dromen en frustraties. Ook over ons, zijn kinderen.

Er zijn mensen die veel praten, vermoedelijk zien ze dat als een vorm van gezelligheid. Er zijn er die altijd en overal praten. Er zijn er die alles stuk praten. Ooit had ik een date. Ze was werkelijk een aardige vrouw; had lekker gekookt, sfeerlichtjes aan, achtergrondmuziekje op, en ze vertelde graag. En veel. Heel graag en heel veel. Ze hield niet op met vertellen. Na een uur knalde mijn kop uit elkaar, ik wilde de waxinelichtjes omkieperen in de bloemenvaas en Spotify opblazen. 

Mijn beste vriend, die nu dood is, vroeg me of ik nooit jongens als kinderen had gewild. Ik zei nee, want ik was blij met onze dochters. Maar later dacht ik: ja, een jongen! Om iets dat alleen wij samen zouden begrijpen. Zonder woorden. Hoe leg je dat uit, dat vage gevoel dat net zo reëel is als dat het grenst aan zelfbedrog? Net zoiets vaags maar zeer aanwezig tussen vader en zoon, toen, en nu eigenlijk nog - zijn dood doet er niets toe. 

In restaurants is muziek vaak irritant aanwezig: niks achtergrond, gewoon dominant. Zouden mijn vader en ik nu nog eens uit eten kunnen gaan, dan kozen we een muziekvrije gelegenheid. Niet onmogelijk dat we voornamelijk zouden zwijgen. Om samen te kunnen zwijgen is grote vertrouwdheid nodig. 

Frank van de Poel